Chevalier

Hij begon voluit te lachen en ik had nog bijna niks gezegd. Alleen "Dag meneer Chevalier, u spreekt met Koen Fillet van Radio 1." Dat gelach bracht mij van mijn melk.

-Euh, meneer Chevalier, ik zal even doen alsof ik u niet hoor lachen en zeggen wat ik te zeggen heb: ik wil u uitnodigen voor het programma Ongehoorde Meningen op Radio 1. Hebt u daar tijd en zin voor?
-Mijn excuses dat ik zo lach, meneer Fillet, maar ik had net De Standaard aan de lijn. Die sturen deze middag Marc Reynebeau op me af, nog zo iemand waartegen ik onmogelijk nee kan zeggen. En nu u...

Hij wou dus komen, ik moest maar een heel klein beetje aandringen. Voor De Keien van de Wetstraat van vrijdagavond had hij afgebeld. Op aanraden van zijn vrouw en zijn kinderen.

Of zijn sympathie voor mij en Marc Reynebeau oprecht is, ik ben daar achterdochtig over. Maar we kunnen die mogelijkheid niet uitsluiten.

Advocaat van de Duivel

Willem Wallyn was ontroerend, vandaag in Ongehoorde Meningen, en ondertussen sloeg hij spijkers met koppen. Week na week is Willem Advocaat van de Duivel. We hadden deze week een probleem om een duivel te vinden die verdedigd kon worden. Slechts op het laatste nippertje bedacht Willem een oplossing en schudde een indrukwekkend pleidooi uit de mouw van zijn toga:

Vandaag ga ik niet voor de duivel zelf pleiten, maar voor iemand die op de duivel lijkt, of beter leek. Mijn cliënte is Chantal Sébire, de Française die onbekend zou zijn gebleven ware er niet die neuskanker daar anders over heeft beslist. Mijn cliënte is wereldberoemd geworden omdat ze zich heeft moeten vernederen om ons duidelijk te maken dat ze de pijn echt niet meer kon dragen. Ze was zo graag op een waardige manier gestorven en heeft zich daarvoor moeten verlagen tot een freakshow, waarbij ze haar gezichtstumoren tot op CNN moest etaleren.
Daar stond ze dan, ontdaan van elke vrouwelijkheid, ontdaan van elke schoonheid, als een soort hamerhaai met rode ogen die smeekte om euthanasie. Het was de elephant man in prime time. Ze had geen schaamte meer, ze had alleen maar pijn, zei ze.
En toch hebben ze nee gezegd in Frankrijk. De Franse president, die zich anders graag omringt met vrouwelijke schoonheid, heeft gezegd dat ze op haar tanden moest bijten, dat ze in het leven moest geloven. En de dag nadien heeft hij verklaard dat Frankrijk ging investeren in massavernietigingswapens en in meer nucleaire capaciteit.

Maar mijn cliënte is toch dood gegaan. Het is nog niet duidelijk hoe, maar vast staat dat ze ontgoocheld was. Ze is alleen gestorven en waarschijnlijk clandestien. Haar dood was geen wereldnieuws meer, en zeker niet in België, omdat ze de pech had te sterven in de schaduw van Hugo Claus, mijn goede vriend, die er wel in geslaagd is de duivel te snel af te zijn, die de aftakeling gedribbeld heeft de dag voor Yves Leterme de nieuwe premier zou worden. Ik verdenk Claus ervan dat het het ultieme pesten was: dat hij die dag gekozen heeft om Leterme geen hommage te gunnen. Maar hij heeft daardoor ook de dood van mijn cliente een beetje naar de achtergrond verdrongen.
Daarom zou ik de luisteraars willen vragen om bij al die hommages een percentage van hun medeleven voor Hugo Claus, te spenderen aan Chantal Sébire. En als u het beeld van de elephant man iets te afstotelijk vindt, dan zou ik suggereren dat u even op het internet gaan kijken naar een foto van Chantal Sébire voor haar misvorming. Het is een schoolfoto want Chantal was lerares. Ze glimlacht, en ze glimlacht mooier dan Carla Bruni ooit zal glimlachen.

Bon. Vandaag ben ik toch blij dat mijn cliënte dood is. Zo hoeft ze niet te horen hoe de Broeders van Liefde of Wouter Beke, de voorzitter van CD&V, of de woordvoerder van Kardinaal Danneels het recht op euthanasie aan het bekritiseren zijn, hoe ze zich moeien met de moeilijkste beslissing die Hugo Claus of Chantal Sébire in hun leven hebben moeten nemen. Ze hebben moeten beslissen dat ze de lente niet meer willen zien. Ik begrijp niet hoe je zo respectloos kan zijn, dat je durft te denken dat stervenden en dokters op zo’n moment lichtzinnig zouden durven zijn. Het intiemste moment van een leven afdoen als ijdelheid, dat is op zich de grootste ijdelheid. Het is een zonde waarvoor je geen bijbel nodig hebt. Zo gaat ge nooit in de hemel geraken.
En toch zijn dit momenten waarop ik hoop dat er een hiernamaals is, alhoewel het enorme schok zou zijn voor Hugo Claus. Maar ik weet zeker dat Claus met zijn zachte stem en met de juiste woorden Chantal opnieuw aan het lachen zou krijgen. Zoals op die foto, toen ze nog geen troost nodig had. (Willem Wallyn)

Lenin

Herman Balthazar had het over de vriendschap tussen Lenin en Camille Huysmans. Een paar jaar geleden werd de briefwisseling tussen die twee uitgegeven. Hà, Camille mocht Vladimir zeggen tegen Lenin, flapte ik eruit.

Onderweg naar huis begon ik te twijfelen. Heette Lenin Vladimir vanvoor? Was het niet Illich of een naam in die trant? En ik bezit dus geen blackberry waarmee ik meteen het internet op kan ter checking. Niet dat het wat zou uithalen, de uitzending was achter de rug, de kemel - eventuele kemel - was geschoten. Ik kon niet eens checken over er luisteraars aan het mailen waren of comments aan het posten op de FoF-webpagina. Koud zweet.

Thuisgekomen. Wikipedia. Vladimir Illyich. Lekker slapen.

De 16.000 van Brouwers

Ronald Plasterk telefonisch interviewen? Onmogelijk. Plasterk is de Nederlandse collega van Bert Anciaux. Minister van cultuur en dus bevoegd voor Prijzen der Nederlandse Letteren en aanverwanten.

Plasterk vindt 16.000 euro voor Jeroen Brouwers voldoende. Die mening had ik hem graag op de radio laten verdedigen.

Kan niet, meldt me daarnet zijn persverantwoordelijke, de minister communiceert niet over dit onderwerp. Er was niet door te komen.

Het is niet de eerste keer dat het me niet lukt om een interviewafspraak te maken met een Hoge Hollander. In België is het simpel: een minister kan je zelfs thuis bellen als je de woordvoerder toevallig niet vast krijgt.

Dat is ten noorden van Wuustwezel on-dénk-baar. Een Nederlandse burgemeester, een Nederlandse zakenman, een Nederlandse directeur van stichting zus of een Nederlandse secretaris van club zo, stuk voor stuk zitten ze achter een borstwering van communicatiemanagers, voorlichters e tutti quanti.

Maar wel een sympathieke man, die Plasterk. Naar het schijnt.

-update- De Nederlandse ministeriële woordvoerder zei ook nog dat het Nederlandse ministeriële standpunt samenvalt met de verklaring van de Nederlandse Taalunie en dat ik daar wellicht wel iemand zou kunnen interviewen. Geprobeerd. Antwoord: de Nederlandse Taalunie communiceert niet over dit onderwerp. Stenen kloten krijg ik daarvan.

Merkwaardig redactioneel dagje (update)

De dag begonnen met een puzzelwerkje: een interview met mezelf. Over de muziek op de nieuwe Radio 1, ik had daarover iets gezegd in het zaterdagse programma Ongehoorde Meningen. Slechts in een bijzin, maar de opdracht van Feyten of Fillet is nu net merkwaardige bijzinnen opvangen en erop doorgaan. Ook als je die bijzin zelf hebt uitgesproken. De presentator van Feyten of Fillet heeft dus de presentator van Ongehoorde Meningen moeten interviewen.

De inhoud was geriskeerd: kritiek op eigen huis. Nu is een van de principes waarmee ik door het leven ga het is beter achteraf om vergeving, dan vooraf om toestemming te vragen, maar toch heb ik mijn knutselwerkje voor alle veiligheid eerst aan de Hoofdredacteur laten horen. Zijn lach was oprecht, dus durfde ik het uitzenden.

Vervolgens naar de diensten van De Gucht gebeld. Er is namelijk iets aan de hand met het Italiaanse Europarlemendslid Mario Borghezio. Die is vorige week gearresteerd op de verboden anti-islambetoging betoging tegen de islamisering van Europa in Brussel. Italië vraagt België om excuses, want een Europarlementslid, dat arresteer je niet zomaar. Volgens Belga Het Belang van Limburg en het Vlaams heeft België die excuses ook aangeboden.

Ik wou weten of dat klopt, of excuses betekenen dat er een fout is gemaakt, of Europarlementsleden mogen betogen als dat verboden is en of Frank Vanhecke ook geen Europarlementslid is. De woordvoerder van de minister hoorde het in Keulen donderen. Hij is zich nog altijd aan het informeren. En zolang er geen geluid uit komt heb je geen radio...

En dan de frats van de dag: een zekere De Kaesstecker verkoopt België op eBay. Dat bleek plots een journalistieke prioriteit: gans Vlaanderen op zoek naar die De Kaesstecker.

Er ging mij een licht op. Op een van de vele weblogs waar ik dagelijks langssurf had ik iets gelezen in de trant van als ik België nu eens op eBay zou zetten. Dat kon geen toeval zijn. Maar op welke weblog? Ik vermoedde Gerrit Six. En ik voelde aan de manier waarop hij draaide en keerde aan de telefoon dat ik goed had gegokt. 's Avonds zat Six/De Kaesstecker in Feyten of Fillet.

-update- Niks geen excuses, zegt Buitenlandse Zaken. Italië heeft ze wel gevraagd, maar niet gekregen.

Het systeem

Je kan niet eens boos zijn op iemand want de computer was de dader. Ineens, op een zucht voor het begin van de uitzending, was alle muziek verdwenen. Net op het moment dat ik vollebak tekst zat te bedenken. Gevolg: Feyten of Fillet gepresenteerd vanuit een soort vacuum: inderhaast bijeengescharrelde platen, ter plekke verzonnen teksten, op goed geluk gejingeld. En zéér moe uit de studio gekomen.

Eigen plek

Het clean deskprincipe, weet u nog? 's Avonds laat je je bureau netjes achter, want de volgende morgen zit je mogelijk op een andere plek.

Na twee weken op de nieuwe Nieuwsvloer wordt me stilaan duidelijk dat het slim is van 's avonds een hoop rommel op je clean desk te laten liggen. De kans dat je 's morgens gezellig weer op je vertrouwde plek terecht kan wordt zo spectaculair verhoogt verhoogd.

Vaststelling twee: een dubbel computerscherm is één dag lang geweldig. En dan betrap je jezelf op de gedachte dat je schermruimte tekort komt. Had ik er maar drie.

De mens achter de stem

De Morgen heeft Johan Janssens geïnterviewd. Wisten ze daar dat Johan vandaag exact 40 jaar bij de VRT werkt? Of belden ze hem omdat hij vanochtend een merkwaardige draai gaf aan het weerbericht, en vertelde hij spontaan over zijn jubileum?

Van alle nieuwslezers ligt Johan me waarschijnlijk het nauwst aan het hart. Heerlijke stem enzo, maar vooral een interessante man. In veelerlei opzichten. Van 1 mei tot 31 oktober leest hij het nieuws in korte broek, weer of geen weer. Ik heb er hem nog nooit naar gevraagd, maar ik denk dat het een princiepskwestie is. Van mei tot oktober hoort het mooi weer te zijn, dus korte pijpen.

Johan is de kampioen van kletsen en zeveren tot het allerlaatste momentje. In de oude radiostudio's kwam de nieuwslezer tijdens de reclame naast de presentator zitten. We hadden dan een minuut of twee om wat te praten, altijd met een half oog op de klok. Als je de secondenwijzer naar het uur ziet tikken, moet je het gesprek afronden, de microfoon openschuiven en het nieuws beginnen lezen. Johan koetjes-en-kalft tot in de allerlaatste seconde en zegt dan superprofessioneel Het is elf uur, het nieuws.

Een stadslegende - of beter een omroeplegende - die de ronde doet: Johan verbergt geheime boodschappen in zijn nieuwsberichten. Naar het schijnt, hé. Het is misschien niet waar, maar het wordt in de VRT-gangen voor waar verteld. Als hij afsluit met dat was... ...het nieuws weten ze thuis dat hij recht naar huis komt en dat de patatjes mogen opgezet worden. Als hij zegt dat... ...was het nieuws heeft hij nog werk en kan het wat later worden. Zeggen ze.

Veertig-en-een-beetje

Er was er eentje jarig vandaag op de redactie. Eentje die u kent. Ze had taart bij en pralines. Ik nam een witte met een noot. En een witte zonder noot. Of ik eigenlijk nog dieet, wou Annemie weten. Nee dus. Of zij eigenlijk nog loopt, vroeg ik. Nee, ze loopt niet meer. Ik ook niet. Ontstoken achillespezen. En vanzelf gaat dat dus niet over, blijkbaar.

Fietsen zou nog kunnen, maar dat is er een vakantie lang niet van gekomen. Vorig radioseizoen fietste ik geregeld na het werk naar huis, maar mijn arbeidstijden liggen vanaf september nogal avondlijk. Ik weet niet zeker of ik nog zin ga hebben in twee uur fietsen als ik 's avonds om half negen de redactiedeur achter me dichttrek.

Manieren

Ik zou er tussen twee haakjes toch even op willen wijzen dat de presentatoren van Radio 1 wel degelijk lezen wat er op het forum wordt gepost. Dat is niet altijd even prettig. Ik probeer me sommige luisteraars voor te stellen terwijl ze een bericht zitten te tikken. Ik zie dan figuren met schuim op de lippen, rooie kop, bloeddoorlopen ogen, hamerend op het toetsenbord en ondertussen alle gevoel voor nuance verliezend.

Een tip voor wie zich ergert aan een programma of een stem en die ergernis wil ventileren: stel u voor dat u - ik noem maar iemand - Sven Pichal tegenkomt op café, en dat u van de gelegenheid gebruik maakt om hem wat goede raad te geven.

U zou vast woorden vermijden als ...Sven Pichal een rolletje aan te bieden als kabouter in Kabouter Plop. En let wel, hiermee zal hij zich op korte tijd kunnen verrijken... en ...mijnheer Pichal staat, waarschijnlijk met gekruiste benen, zijn plas op te houden en wordt in deze positie teveel afgeleid door hetgeen om hem heen gebeurd... en ...gastjes met een kermismentaliteit... en ...met moeite het lager middelbaar gehaald... en ...door een bij de VRT werkende vader gepouched bij radio 1...

Ik neem aan dat in al deze gevallen de schrijver zich heeft laten meeslepen door zijn emoties, en dat simpelweg bedoeld wordt: ik hoor die mens niet graag.

Allez, laat eens zien dat u ook beschaafd boos kan zijn. Hier klikken.

Tot zover Wilde Geruchten

De laatste Wilde Geruchten zijn achter de rug. We zijn redactioneel naar het frituur gegaan om dat te vieren. Geen grote emoties want onze wegen scheiden nog niet echt: de Wilde Geruchtenredactie werkt gewoon voort en maakt vanaf maandag een zomerprogramma. Fris&Co, een titel waar we ons van wensen te distantiëren. Bij wijze van flauwe grap bedacht door Jan Demol, maar op directieniveau vonden ze het een vondst. Nu zitten we ermee.

Sven Pichal presenteert Fris&Co. Hij was researcher van Wilde Geruchten, maandag draaien we de rollen om. Ik ga achter de schermen werken ten dienste van hem. Met plezier, maar ook met wat schroom want ik kan dat eigenlijk niet goed, researchen. Ik ben geen Groot Beller. Telefoneren en kletsen en mensen overtuigen om zich te laten interviewen, brr.

We gaan onze handen vol hebben want ondertussen moeten we ook nog de nieuwe Radio 1 voorbereiden. Dat doen we wél in gespreide slagorde. De meeste ex-wildegeruchters gaan schrap schrap maken, een schrap schrap-achtig programma dat Annemie zal presenteren samen met schrap. Henk gaat een televisieschrap maken en Tom gaat werken voor schrap schrap, gepresenteerd door schrap schrap, die daarvoor speciaal overkomt van schrap.

En ik ga iets doen in de schrap-sfeer. Ik kan er nog niet veel over zeggen omdat werkelijke àlles nog doorgesproken moet worden. Zelfs de ploeg is nog niet samengesteld. Schrap heeft veel goesting, schrap schrap zou ik er graag bij hebben, en als schrap schrap dan ook nog meedoet, de schrap van schrap en iemand met tonnen schrap-istieke ervaring, dan wordt het een knaller.

Zottenkot

Een zottenkot, dat is het, de redactie van Wilde Geruchten. Deze namiddag werd in de 3L57 uit volle borst gezongen. Het betrof liturgische muziek, opgedolven uit de diepste krochten onzes geheugens:

Dank U, voor deze nieuwe morgen,
dank U, voor deze nieuwe dag,
dank U, dat ik met al mijn zorgen bij U komen mag.
Dank U, dat mij geen kwaad kan deren,
dank U, dat U mijn ziel behoedt,
dank U, dat ik van U mag leren hoe ik leven moet.
Dank U, voor hen die mij omringen,
dank U, voor wat U toebehoort,
dank U, voor al die kleine dingen, ieder vriend’lijk woord.
Dank U, dat U mij steeds wil sterken,
dank U, dat U mijn zwakheid kent,
dank U, dat U mij steeds laat merken dat U bij mij bent.
Dank U, dat ik voor U wil leven,
dank U, dat U naast mij wilt gaan,
dank U, dat U mij wilt vergeven wat ik heb misdaan.
Dank U, o Heer, ik wil U danken,
dank U, dat ik U danken kan,
dank U, o Heer, ik wil U danken, dat ik danken kan.

Van de acht redactieleden zijn er zeven katholiek opgevoed. Enkel Henk kon niet meezingen. Hij vindt dat niet erg, leidde ik af uit zijn meewarige blik.

Morgen: O Hoofd vol Bloed en Wonden. Of nee, Evenals een Moede Hinde.

Fan

Er belde Een Fan. Henk, onze producer, had hem aan de lijn. Annemie en ik hoorden niet wat De Fan vroeg aan de telefoon, maar wel wat Henk antwoordde. Dat wat hij vroeg toch wel moeilijk was. Dat hij het vriendelijk vond van Onze Fan, maar dat hij toch even met ons moest overleggen. Enzoverder.

Bleek dat De Fan, een politie-inspecteur op rust, doodgraag een dagje op de redactie wil komen zitten. Gewoon kijken en luisteren, we zullen van hem geen last hebben. Hij is nieuwsgierig hoe zo'n radioprogramma gemaakt wordt.

We zijn daar niet happig op. Niet omdat we bedrijfsgeheimen hebben, maar wel omdat de aanwezigheid van zo'n meneer, zelfs stilzwijgend in een hoekje, een raar vooruitzicht is. Maar hoe zeg je vriendelijk nee op zo'n vraag.

We overwegen om Meneer Onze Fan te laten komen tussen 10 en 12, de uren van de uitzending. Maar dan weer naar huis.

Als hij wil weten hoe het er de rest van de dag aan toe gaat ter redactie Wilde Geruchten, verwijzen we hem naar onze pagina "citaat van de dag". Dat geeft een beeld.